Wielu z nas, lub naszych bliskich, boryka się z problemem niedosłuchu, a zakup aparatu słuchowego bywa znacznym obciążeniem finansowym. Na szczęście, w Polsce istnieją mechanizmy wsparcia, które mogą znacząco obniżyć ten koszt. W tym artykule, jako Grzegorz Głowacki, ekspert w dziedzinie, przeprowadzę Cię przez meandry dofinansowania z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) oraz Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), krok po kroku wyjaśniając, jak uzyskać niezbędne wsparcie.
Dofinansowanie do aparatu słuchowego: poznaj kwoty i zasady wsparcia z NFZ i PFRON
- Dofinansowanie z NFZ dla dorosłych wynosi 1050 zł (raz na 5 lat), a dla dzieci i młodzieży 3000 zł (raz na 3 lata).
- Inwalidzi wojenni i osoby represjonowane mogą liczyć na 100% refundacji z NFZ bez limitów czasowych.
- Dodatkowe wsparcie z PFRON (przez PCPR/MOPS) wymaga orzeczenia o niepełnosprawności i spełnienia kryterium dochodowego.
- Z PFRON można uzyskać do 150% limitu NFZ, ale nie więcej niż wynosi udział własny pacjenta.
- Procedura obejmuje wizytę u laryngologa, potwierdzenie zlecenia w NFZ, wybór protetyka i ewentualne złożenie wniosku do PCPR/MOPS.
- Program "Aktywny Samorząd" oferuje wyższe dofinansowanie dla aktywnych zawodowo lub uczących się osób z niepełnosprawnością.
Zrozumienie zasad dofinansowania do aparatu słuchowego jest kluczowe, aby móc skutecznie obniżyć koszty zakupu tego niezbędnego urządzenia. Jako Grzegorz Głowacki, wiem z doświadczenia, że brak wiedzy często prowadzi do rezygnacji z ubiegania się o wsparcie lub popełniania błędów proceduralnych, które uniemożliwiają jego uzyskanie. Dlatego tak ważne jest, abyś poznał wszystkie dostępne opcje i kroki, które należy podjąć.
Ogólne kryteria uprawniające do ubiegania się o dofinansowanie są następujące:
- Dla wsparcia z NFZ: wizyta u laryngologa, który stwierdzi potrzebę zaopatrzenia w aparat słuchowy i wystawi odpowiednie zlecenie.
- Dla wsparcia z PFRON: posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności oraz spełnienie kryteriów dochodowych.
Dofinansowanie z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ)
Narodowy Fundusz Zdrowia stanowi podstawowe źródło wsparcia finansowego przy zakupie aparatu słuchowego. To pierwszy krok, który należy podjąć, aby uzyskać refundację. Pamiętaj, że kwoty i zasady różnią się w zależności od wieku pacjenta i specyfiki schorzenia.
Dla osób dorosłych, czyli tych powyżej 26. roku życia, NFZ przewiduje dofinansowanie w wysokości 1050 zł na jeden aparat słuchowy. Jest to 70% z ustalonego przez NFZ limitu cenowego, który wynosi 1500 zł. Oznacza to, że Twój udział własny w cenie aparatu z tego limitu wyniesie 30%. Co ważne, dofinansowanie to przysługuje raz na 5 lat, więc warto dobrze przemyśleć wybór urządzenia.
Sytuacja wygląda znacznie korzystniej dla dzieci i młodzieży do 26. roku życia. W ich przypadku NFZ oferuje dofinansowanie w wysokości 3000 zł na jeden aparat słuchowy, co stanowi 100% refundacji z limitu 3000 zł. Dofinansowanie to przysługuje częściej raz na 3 lata, co jest istotne ze względu na dynamiczny rozwój słuchu u młodych osób. Dodatkowo, refundacja obejmuje również wkładkę uszną, na którą przysługuje limit 60 zł.
Istnieją również grupy osób, które mogą liczyć na 100% refundacji z NFZ bez limitów czasowych. Mówię tu o inwalidach wojennych i wojskowych oraz osobach represjonowanych. Dla nich limit cenowy na aparat na przewodnictwo powietrzne wynosi 1500 zł, a na aparat na przewodnictwo kostne 3000 zł. Co ważne, nowy aparat przysługuje im w razie zużycia lub pogorszenia słuchu, bez konieczności czekania określonego czasu. To bardzo ważne udogodnienie, które doceniam.
Warto również wiedzieć, że NFZ dofinansowuje aparaty na przewodnictwo kostne. Takie rozwiązanie jest stosowane w specyficznych przypadkach medycznych, gdy tradycyjny aparat na przewodnictwo powietrzne nie jest odpowiedni. Dla osób dorosłych (powyżej 26. roku życia) refundacja wynosi 2100 zł (70% z limitu 3000 zł), natomiast dla dzieci i młodzieży (do 26. roku życia) jest to 3000 zł (100% z limitu 3000 zł). To pokazuje, że system stara się dostosować do indywidualnych potrzeb pacjentów.
Dodatkowe wsparcie z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON)
Po uzyskaniu dofinansowania z NFZ, często pozostaje jeszcze część kosztów, którą musimy pokryć z własnej kieszeni. Właśnie w tym miejscu z pomocą przychodzi PFRON, oferując dodatkowe wsparcie, które ma charakter uzupełniający wobec refundacji NFZ. To bardzo cenna opcja, którą zawsze polecam sprawdzić.
Czym jest PFRON i jak działa?
Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) to instytucja, która wspiera osoby z niepełnosprawnościami w różnych aspektach życia, w tym w dostępie do sprzętu rehabilitacyjnego. Środki z PFRON nie są wypłacane bezpośrednio przez Fundusz, lecz dystrybuowane za pośrednictwem lokalnych jednostek Powiatowych Centrów Pomocy Rodzinie (PCPR) lub Miejskich Ośrodków Pomocy Społecznej (MOPS). To do nich należy złożyć wniosek o dodatkowe dofinansowanie.
Orzeczenie o niepełnosprawności warunek konieczny
Aby móc ubiegać się o dofinansowanie z PFRON, niezbędne jest posiadanie aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności. Bez tego dokumentu wniosek nie zostanie rozpatrzony. To podstawowy wymóg, który potwierdza status osoby uprawnionej do wsparcia.
Kryteria dochodowe
PFRON ma na celu wspieranie osób, które najbardziej potrzebują pomocy, dlatego też obowiązują kryteria dochodowe. Przeciętny miesięczny dochód na członka rodziny (w gospodarstwie wieloosobowym) nie może przekroczyć 50% przeciętnego wynagrodzenia. W przypadku osoby samotnej limit ten jest nieco wyższy i wynosi 65% przeciętnego wynagrodzenia. Zawsze warto sprawdzić aktualne progi dochodowe, ponieważ mogą się one zmieniać.
Maksymalne kwoty dofinansowania z PFRON
Wysokość dofinansowania z PFRON jest zmienna i zależy od decyzji konkretnego PCPR/MOPS oraz dostępnych środków. Z mojego doświadczenia wynika, że kwoty te mogą się różnić w zależności od regionu i roku. Ważne jest, że dofinansowanie z PFRON nie może być wyższe niż 150% kwoty limitu NFZ (czyli dla dorosłych do 150% z 1500 zł) i co kluczowe, nie więcej niż wynosi Twój udział własny, który pozostał po refundacji z NFZ. PFRON ma za zadanie pokryć część tego, co musiałbyś dopłacić samodzielnie.
Program "Aktywny Samorząd"
W ramach programu "Aktywny Samorząd" (Moduł I) osoby z orzeczeniem o niepełnosprawności, które są aktywne zawodowo lub uczą się, mogą ubiegać się o wyższe dofinansowanie. Program ten ma na celu wspieranie niezależności i aktywności osób niepełnosprawnych, oferując środki na zakup nowoczesnych aparatów, które ułatwiają komunikację i funkcjonowanie w społeczeństwie. To świetna inicjatywa, którą zawsze polecam moim pacjentom, którzy spełniają te kryteria.
Jak ubiegać się o dofinansowanie procedura krok po kroku
Proces ubiegania się o dofinansowanie może wydawać się skomplikowany, ale jeśli będziesz postępować zgodnie z instrukcjami, z pewnością uda Ci się uzyskać wsparcie. Poniżej przedstawiam poszczególne etapy, które musisz przejść.
Krok 1: Wizyta u laryngologa
Pierwszym i najważniejszym krokiem jest wizyta u lekarza laryngologa, który ma podpisaną umowę z NFZ. Specjalista przeprowadzi szczegółowe badanie słuchu i, jeśli stwierdzi taką potrzebę, wystawi "Zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne". To kluczowy dokument, bez którego nie ruszysz dalej.
Krok 2: Potwierdzenie zlecenia w NFZ
Wystawione przez laryngologa zlecenie musi zostać potwierdzone w oddziale wojewódzkim NFZ. Coraz częściej jednak, dzięki systemowi e-zlecenia, lekarz może potwierdzić zlecenie elektronicznie od razu w gabinecie, co znacznie przyspiesza całą procedurę. Zawsze warto zapytać o tę możliwość.
Krok 3: Realizacja zlecenia u protetyka słuchu
Z potwierdzonym zleceniem udajesz się do wybranego punktu protetyki słuchu. Ważne jest, aby protetyk słuchu, u którego zamierzasz kupić aparat, również miał podpisaną umowę z NFZ. To on pomoże Ci dobrać odpowiedni aparat i rozliczy część kosztów bezpośrednio z Funduszem.
Krok 4: Złożenie wniosku o dodatkowe dofinansowanie z PFRON
Po zakupie aparatu słuchowego i rozliczeniu refundacji z NFZ, możesz ubiegać się o dodatkowe dofinansowanie z PFRON. W tym celu należy złożyć wniosek w lokalnym PCPR lub MOPS. Do wniosku musisz dołączyć kilka dokumentów, takich jak: faktura zakupu aparatu (z wyszczególnioną kwotą refundacji NFZ i Twoim udziałem własnym), kopię zlecenia NFZ oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Pamiętaj, aby mieć wszystkie dokumenty w komplecie, to przyspieszy rozpatrzenie wniosku.
Potencjalne problemy i kluczowe pojęcia
W procesie ubiegania się o dofinansowanie mogą pojawić się pytania lub niejasności. Chcę zwrócić Twoją uwagę na kilka istotnych kwestii, które pomogą Ci uniknąć błędów i w pełni wykorzystać dostępne wsparcie.

Terminy składania wniosków
Jednym z najczęstszych błędów jest przeoczenie terminów składania wniosków, zwłaszcza w kontekście dofinansowania z PFRON. Wiele PCPR-ów i MOPS-ów ma określone ramy czasowe na przyjmowanie wniosków w danym roku budżetowym. Zawsze upewnij się, jakie są aktualne terminy, aby nie stracić możliwości uzyskania wsparcia. To naprawdę ważne, aby być na bieżąco.
Limit cenowy i udział własny
Kluczowe dla zrozumienia wysokości dofinansowania są pojęcia "limit cenowy" i "udział własny". NFZ ustala limit cenowy dla danego wyrobu medycznego (np. 1500 zł dla aparatu słuchowego dla dorosłych). Refundacja nie jest liczona od faktycznej ceny aparatu, lecz od tego limitu. Jeśli aparat kosztuje 2000 zł, a limit to 1500 zł, to refundacja (np. 70%) zostanie naliczona od 1500 zł, co daje 1050 zł. Twój udział własny to nie tylko pozostałe 30% z limitu (450 zł), ale także różnica między ceną aparatu a limitem (500 zł). W sumie więc musisz dopłacić 950 zł. Zrozumienie tej zasady jest fundamentalne.
Łączenie dofinansowań (NFZ + PFRON)
Zawsze podkreślam, że dofinansowania z NFZ i PFRON doskonale się uzupełniają. Po uzyskaniu refundacji z NFZ, PFRON może pokryć część Twojego udziału własnego. Oznacza to, że jeśli po refundacji NFZ masz do dopłacenia 950 zł, PFRON może wesprzeć Cię w pokryciu tej kwoty, oczywiście w ramach swoich limitów i po spełnieniu kryteriów dochodowych. Dzięki temu koszt zakupu aparatu słuchowego może zostać znacząco zredukowany, co jest ogromną ulgą dla domowego budżetu.
